Với luật sư, kỹ năng viết sắc bén là yếu tố quan trọng, giúp sự nghiệp phát triển như đi trên đại lộ. Ở bất kỳ vai trò hay giai đoạn nào của công việc, kỹ năng viết luôn đóng vai trò thiết yếu, đặc biệt trong thời đại mà mọi việc đều có thể được xử lý chỉ bằng một cú nhấp chuột.
Mục lục
Luật sư viết và viết
Trong suốt 17 năm hành nghề luật, mình đã đảm nhận nhiều vai trò khác nhau, từ luật sư tại công ty luật, luật sư nội bộ đến người viết các bài báo chuyên ngành. Dù ở vai trò nào, kỹ năng viết vẫn luôn là yếu tố quan trọng xuyên suốt từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc công việc.
Một cuộc gặp gỡ khách hàng để tạo kết nối thường bắt đầu với một email, lời mời gặp gỡ qua văn bản. Khi công việc hoàn tất, một lời cảm ơn qua email đánh dấu một vụ việc đóng lại. Từ khi bắt đầu đến lúc kết thúc, luật sư phải soạn thảo hàng loạt tài liệu như đơn từ, ý kiến tư vấn, email, công văn, báo cáo, tài liệu…
Ngay cả luật sư tranh tụng – thường được cho là cần kỹ năng nói hơn – cũng không thể thiếu kỹ năng viết. Trước khi sử dụng khả năng biện luận, luật sư phải viết nhiều văn bản dưới nhiều hình thức khác nhau để trao đổi với thân chủ, tòa án, viện kiểm sát, cơ quan nhà nước, công ty và cá nhân liên quan.
Hình thức văn bản viết được ưa chuộng trong nghề luật sư bởi viết và đọc là hai kỹ năng đơn giản ai cũng làm được. Hơn nữa hình thức viết giúp thông tin hiện hữu rõ ràng, dễ tra cứu. Bằng chứng bằng văn bản tốn ít công sức và thời gian chứng minh hơn các hình thức thể hiện thông tin khác.
Viết để rèn luyện tư duy
Kỹ năng viết không chỉ là công cụ để soạn thảo văn bản, mà còn là cách giúp luật sư rèn luyện tư duy. Một đoạn văn bản được viết sẽ đi qua các bước suy nghĩ – tra cứu – chọn lọc – sắp xếp – viết – sửa. Chuỗi các hoạt động này diễn liên tục và lặp lặp lại hàng ngày, giúp luật sư hoàn thiện tư duy phản biện, phân tích, tổng hợp và logic.
Mỗi văn bản pháp lý cần có lập luận chặt chẽ, phân tích sâu sắc, và dẫn chiếu chính xác để thuyết phục người đọc. Mục tiêu của luật sư khi viết là giải quyết vấn đề hoặc yêu cầu pháp lý, không phải để bày tỏ hay lắng nghe cảm xúc của bản thân. Vì vậy, viết trong nghề luật đòi hỏi sự chính xác, khoa học và dễ hiểu.
Một điều luật có thể dài và phức tạp với nhiều dữ kiện, được diễn đạt bằng ngôn ngữ chuyên môn của các nhà làm luật. Lối diễn đạt này quen thuộc với giới chuyên môn và cơ quan Nhà nước nhưng khó tiếp cận với người dân. Luật sư cần diễn đạt lại điều luật đó bằng cách đơn giản hơn để ai cũng hiểu được.
Việc viết điều phức tạp theo cách đơn giản là một thử thách, đòi hỏi người viết phải có tư duy sắc bén và kỹ năng viết tinh luyện. Trong ngành luật, luật sư phải thực hiện điều này thường xuyên, nhưng không phải ai cũng thành công. Có những lúc luật sư bất lực vì không thể diễn đạt câu chữ ngắn gọn, đơn giản để chuyển tải ý của một điều luật trọn vẹn.
Đi mãi thì thành đường, viết mãi sẽ thành kỹ năng
Luật sư cần kỹ năng viết của luật sư cần vượt trội
Luật sư “ăn nhau” ở câu chữ và cách diễn đạt. Cùng một vấn đề, mỗi luật sư sẽ có góc nhìn và cách diễn đạt khác nhau. Có những sự việc không thể đối chiếu với quy định pháp luật đúng sai một cách rõ ràng như mặt trái và mặt phải của bàn tay. Đây chính là nơi luật sư thể hiện khả năng thuyết phục của mình. Điều này không phải là sự đổi trắng thay đen của luật sư như mọi người thường nghĩ.
Sự tranh luận của luật sư nhằm làm rõ các điểm mờ của pháp luật. Ai có quan điểm và lập luận thuyết phục thì người đó chiếm ưu thế. Chính nhờ những cuộc tranh luận này và những kinh nghiệm giải quyết vấn đề trong thực tế làm sáng tỏ điều luật. Hệ thống pháp luật được sửa đổi và dần được hoàn thiện theo cách này trong cuộc sống.
Một bài viết thuyết phục không thể thiếu thông tin chính xác và câu từ chỉn chu. Từ ngữ rõ ràng, dễ hiểu sẽ giúp người đọc tránh hiểu lầm và giải phóng nguy cơ tiềm ẩn tranh chấp. Dấu chấm, dấu phẩy cũng cần được đặt đúng chỗ để người đọc hiểu đúng ý nghĩa.
Trong bài viết thông thường, lỗi từ ngữ có thể dễ dàng bỏ qua. Trong ngành luật thì khác, một sai sót nhỏ có thể dẫn đến hậu quả pháp lý lớn. Trong khi soạn thảo hợp đồng mình đã từng mắc lỗi làm mất đi một từ “không”. Ví dụ: “Không được thanh toán muộn hơn ngày ….” mà mất đi từ “không” thì câu đó có nghĩa hoàn toàn ngược lại. Chỉ một chữ này đã làm hoán đổi quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên quay ngoắt 180 độ. Một trường hợp khác mà mọi người hay nhầm lẫn “Bên A” thành “Bên B”. Ví dụ “Bên A được quyền yêu cầu Bên B …” trong khi câu đúng phải là “Bên B được quyền yêu cầu Bên A…”. Việc nhầm lẫn vị trí này làm cho Bên B mất hết quyền lợi.
Kỹ năng viết không tốt sẽ ngăn cản sự thành công của bạn trong hành nghề luật. Đó không phải là lời cảnh báo mà là sự thật. Tuy nhiên, không phải ai bắt đầu nghề luật sư cũng có kỹ năng viết giỏi. Tin tốt dành cho bạn là kỹ năng này có thể cải thiện bằng sự luyện tập. Bạn có thể viết tốt, bằng việc thực hành kỹ năng viết ngay từ bây giờ và đều đặn hàng ngày. Chúc các bạn thành công!
Bài viết cùng chủ đề