(KTSG) – Chỉ thị của Thủ tướng chính phủ yêu cầu các bên tạo điều kiện để người lao động có một cái Tết Quý Mão “vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm” trong điều kiện thị trường lao động nhiều xáo trộn. Để làm được điều này, người lao động và doanh nghiệp cần nhiều hơn những lời kêu gọi.
Những vấn đề lao động trong dịp Tết
Ngày 23-12-2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 22 về tăng cường các biện pháp bảo đảm đón tết Nguyên đán Quý Mão 2023 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm. Chỉ thị của Thủ tướng điểm tới những mảnh ghép trong bức tranh toàn cảnh các vấn đề của thị trường lao động Việt Nam. Yêu cầu của Chính phủ đặt ra trong bối cảnh thị trường lao động năm nay có nhiều biến động hậu dịch Covid-19 và nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu.

Chuỗi cung ứng lao động có thể đứt gãy nếu như lao động không có việc làm phải về quê ăn Tết sớm và không trở lại những nơi cần lao động sau Tết. Ảnh: LÊ VŨ
Mảnh ghép thứ nhất là về tình hình lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế trong thời điểm hiện nay. Thủ tướng yêu cầu Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để theo dõi, nắm bắt tình hình lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, đặc biệt là những địa phương tập trung nhiều lao động, tạo thuận lợi cho người lao động nghỉ Tết và trở lại làm việc sau Tết. Những năm trước, vấn đề lao động của doanh nghiệp sau Tết luôn là một bài toán khó cho doanh nghiệp do lao động không trở lại làm việc. Năm nay, thị trường phát sinh thêm vấn đề lao động không có việc làm trước Tết.
Mảnh ghép thứ hai là quan tâm hỗ trợ người lao động bị giảm sâu thu nhập, mất, thiếu việc làm. Đây là hậu quả cần được khắc phục do tình trạng thiếu việc làm trong giai đoạn trước Tết.
Mảnh ghép thứ ba là thực hiện các giải pháp duy trì chuỗi cung ứng nguồn nhân lực, đáp ứng kịp thời lao động cho doanh nghiệp trước và sau Tết Nguyên đán. Chuỗi cung ứng lao động có thể đứt gãy nếu như lao động không có việc làm phải về quê ăn Tết sớm và không trở lại những nơi cần lao động sau Tết. Vì thế việc kết nối, đưa thông tin phù hợp đến người lao động là cần thiết. Người lao động sẽ sắp xếp trở lại thành phố lớn để làm việc nếu họ có thông tin chắc chắn rằng họ có việc làm ngay khi trở lại thành phố.
Mảnh ghép thứ tư là tăng cường kiểm tra và thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, bảo đảm người lao động được chi trả đầy đủ lương, tiền thưởng và bố trí nghỉ Tết đúng chế độ theo quy định. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn thường xảy ra tình trạng nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của người lao động. Vì vậy, các đơn vị cần có biện pháp để giúp người lao động được bảo đảm các quyền lợi để vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Mảnh ghép thứ năm là thực hiện đầy đủ chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp. Người lao động mất việc do doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, thay đổi cơ cấu, không có đơn hàng… trong thời điểm này sẽ là đối tượng được hưởng các chế độ bảo hiểm liên quan. Việc chi trả chế độ bảo hiểm kịp thời sẽ giúp người lao động có cuộc sống tốt hơn trong thời điểm khó khăn, đồng thời tăng thêm lòng tin của người lao động đối với các chế độ mà họ đang tham gia.
Mảnh ghép thứ sáu là chủ động xây dựng các giải pháp phòng ngừa, xử lý tranh chấp lao động có thể xảy ra trong dịp Tết Nguyên đán. Dịp Tết được xem là “mùa đình công”. Những năm trước, nguyên nhân chủ yếu do các chế độ lương, thưởng, phụ cấp không công bằng hoặc không thỏa đáng cho người lao động. Năm nay tình thế có thể khó khăn hơn. Bởi vì, tranh chấp có thể ở vấn đề đảm bảo việc làm và các chế độ liên quan, trong khi doanh nghiệp đã cố gắng hết sức vẫn không đủ việc cho người lao động.
Doanh nghiệp cần hỗ trợ
Để thực hiện những vấn đề trên được tốt, cần thật nhiều sự thiện chí, hợp tác của doanh nghiệp. Bởi hơn ai hết, doanh nghiệp cũng đang gặp khó khăn trăm bề. Chính phủ có thể giải quyết vấn đề khó khăn của doanh nghiệp ở tầm vĩ mô nhưng những giải pháp vĩ mô thường thấm rất lâu.
Ngay lúc này, điều doanh nghiệp muốn là cải thiện về thủ tục hành chính. Cuối năm, nhiều việc liên quan tới thủ tục hành chính cần giải quyết. Đây là lúc doanh nghiệp cần cơ quan nhà nước thực hiện nhanh chóng các thủ tục để doanh nghiệp yên tâm tập trung vào mục tiêu sản xuất kinh doanh và chăm lo cho đời sống người lao động tốt hơn.
Thủ tục xuất, nhập cảnh cho người nước ngoài cần thông suốt. Đây là thời điểm người lao động Âu, Mỹ nhập cảnh trở lại Việt Nam sau mùa lễ hội theo truyền thống văn hóa của họ. Và Tết Nguyên đán nghỉ dài ngày cũng là dịp người lao động nước ngoài về nước, du lịch thăm thú, thậm chí tìm kiếm các cơ hội khác.
Cuối năm, các phương tiện vận tải hàng hóa, hành khách lưu thông nhiều. Thủ tục đăng kiểm xe cần được tháo gỡ nhanh chóng thuận tiện. Việc ùn ứ đăng kiểm sẽ cản trở hoạt động vận chuyển hàng hóa của doanh nghiệp và lưu thông của người dân.
Bên cạnh đó, đầu năm cũng là dịp các nhà đầu tư, tập đoàn sắp xếp lại nhân lực là lao động nước ngoài. Do đó, việc đăng ký giấy phép lao động mới hay gia hạn giấy phép lao động cho người nước ngoài cần được tiến hành thuận lợi trong giai đoạn này.
Ngoài ra, vấn đề nhà ở của người nước ngoài tại các khu công nghiệp cũng cần được quan tâm. Với người lao động nước ngoài cư trú trong khuôn viên của doanh nghiệp, phần đất xây nhà ở này thuộc phần diện tích đất mà doanh nghiệp thuê tại đó. Phần đất này không được quy hoạch là diện tích đất dịch vụ của khu công nghiệp. Doanh nghiệp cần được hướng dẫn cụ thể để có thể tận dụng được phần diện tích này.
Một bàn tay không thể vỗ nên tiếng. Các cơ quan nhà nước không thể hô hào, cổ vũ, kêu gọi doanh nghiệp lo Tết cho người lao động. Ở đây, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp cần phải chung tay làm tốt công việc của mình, hỗ trợ hợp tác để mọi việc thuận lợi. Như thế, người lao động mới có cái Tết vẹn tròn như mong muốn của Chính phủ.
P/S: Link trên thesaigontimes ở đây.
Bạn có thể thích