Có thể bạn đã dành nhiều năm làm một công việc quen thuộc. Cũng có thể, sau một chặng đường chăm sóc gia đình, bạn muốn mang kiến thức và kinh nghiệm của mình ra giúp người khác.
Bạn muốn mở lớp yoga, dạy học, tư vấn, coaching… gọi là làm dịch vụ chuyên môn hoặc bắt đầu một công việc riêng để có thêm thu nhập và sống một cuộc đời có ý nghĩa với mình. Tuy nhiên, khi bạn hào hứng kể về dự định ấy, chồng lại hỏi:
“Học gì lắm thế?”
“Đang yên đang lành, sao phải thay đổi?”
“Học bao nhiêu rồi, đã kiếm được tiền đâu?”
“Em làm thế thì ai lo việc nhà, chăm con?”
Bạn chùng xuống. Người mình tin cậy, mong được chia sẻ đầu tiên lại trở thành người khiến mình khó bước tiếp nhất. Nghe đến những câu này, cổ họng bạn nghẹn đắng, muốn bỏ cuộc.
Nếu đang ở đó, mình mong bạn chậm lại một chút. Chúng ta chưa cần vội chọn, không đặt mình vào khe hẹp lựa chọn giữa công việc và hôn nhân, dừng lại hay bước đi trong bất chấp và ấm ức. Trước hết, hãy nhìn rõ điều gì đang khiến hai người chưa thể cùng nhìn về một hướng.
Mục lục
Nhận diện và thấu hiểu
Mong muốn làm công việc của mình không phải là ích kỷ
Ở tuổi 35–50, mong muốn bắt đầu một công việc riêng có thể đến từ những câu hỏi rất sâu:
“Ngoài những vai trò trong gia đình, mình còn là ai?”
“Những điều mình biết có thể giúp được người nào?”
“Nếu cứ trì hoãn, đến bao giờ mình mới bắt đầu sống một cuộc đời có thể trao đi giá trị?”
Không phải người phụ nữ nào ở độ tuổi này có chung một hoàn cảnh. Có người còn nuôi con nhỏ, có người chăm sóc cha mẹ, có người đang làm việc ổn định nhưng muốn chuyển hướng… Những trách nhiệm này không thể trói buộc ước mơ sống một cuộc đời ý nghĩa của bạn.
Yêu gia đình và muốn phát triển bản thân, sự nghiệp theo đam mê không nhất thiết đối lập nhau. Điều bạn cần xem xét là cách triển khai: nguồn lực nào đang có, rủi ro nào cần giới hạn, trách nhiệm nào phải cùng sắp xếp lại. Bạn không cần từ bỏ cuộc sống cá nhân để chứng minh rằng mình là một người vợ tốt. Việc bạn trở thành phiên bản tuyệt vời nhất của chính mình càng làm cho vai trò làm vợ của bạn có giá trị hơn.
Trước khi mong chồng hiểu, hãy làm rõ với chính mình
“Em muốn kinh doanh chuyên môn” có thể rất rõ trong lòng bạn, nhưng vẫn còn mơ hồ với chồng. Mình mong bạn dừng lại và trả lời chân thật, rõ ràng, chi tiết những câu hỏi này: Bạn muốn làm công việc gì? Phục vụ ai? Người đó sẽ nhận được giá trị nào? Bạn đang có năng lực gì và còn thiếu điều gì?
Cụm từ “mình muốn được sống với đam mê” chưa giúp bạn rõ được mong muốn của mình. Những điều này cần bạn đi thêm một bước sâu hơn để làm cho đam mê có hình hài. Trong bài viết về diễn đạt rõ mong muốn của bản thân với chồng, Phunulangyen nhấn mạnh việc làm rõ nhu cầu với chính mình rồi chuyển thành lời nói, hình ảnh và hành động cụ thể. Điều này cũng hữu ích khi bạn trao đổi về công việc. Khi bạn rõ hơn những điều này trong lòng, sẽ bớt phải vừa giải thích vừa tự nghi ngờ mình.
“Chồng chưa đồng thuận” là chưa đồng thuận chuyện gì?
Có một khác biệt giữa câu “chồng không ủng hộ mình” và câu “chồng đang lo về việc bạn định làm”. Câu thứ nhất khiến bạn thấy cả con người mình bị phủ nhận. Câu thứ hai giúp xác định một việc có thể trao đổi.
Anh ấy lo thu nhập gia đình giảm? Lo bạn dành quá nhiều thời gian cho công việc? Chưa hiểu nghề bạn làm? Hay không tin tưởng chương trình học bạn định tham gia? Cũng có thể, điều anh ấy khó nói là cảm giác hai người đang xa nhau.
Nhưng đó chỉ là những khả năng, không phải kết luận. Bạn không thể biết chắc nỗi lo của chồng nếu chưa hỏi và nghe câu trả lời. Bạn có thể bắt đầu hỏi trực tiếp anh ấy: “Khi em nói muốn làm công việc này, điều gì khiến anh lo nhất?” Nếu bạn nhận được câu trả lời chung chung, hay kiểu qua chuyện “không thích là không thích” “không có lý do”. Đó thực ra là một câu trả lời rất mở để bạn có thêm những cuộc trò chuyện.
Làm thế nào để hóa giải bất đồng
Nói từ mong muốn, thay vì từ cuộc chiến đúng–sai
Khi bị phản đối nhiều lần, bạn dễ mở lời bằng sự ấm ức:
“Anh có bao giờ tin em đâu!”
“Tại sao người khác được chồng hỗ trợ, còn em thì không?”
Những câu ấy có thể nói đúng cảm xúc, nhưng chưa giúp chồng hiểu bạn cần gì. Cuộc trò chuyện dễ chuyển thành tranh luận và ngả về hướng quy chụp, đổ lỗi và làm tổn thương nhau.
Bạn cần chọn lúc cả hai có khả năng lắng nghe, một khoảng thời gian riêng, thay vì nói vội giữa lúc đang mệt hoặc bận. Có thể mọi thứ thuận lợi hơn khi bạn mở đầu bằng một lời tâm sự tận sâu trong lòng:
“Em muốn được làm công việc …. Công việc này có ý nghĩa với em, giúp em được thể hiện giá trị bản thân, hạnh phúc vì giúp ích cho người khác. Điều này có thể làm thay đổi một số thứ quen thuộc trong cuộc sống chúng ta. Em muốn hai vợ chồng cùng xem kế hoạch và những điều cần sắp xếp.”
Sau đó, bạn đưa ra một đề nghị rõ ràng: Bạn muốn chồng nghe kế hoạch? Cùng xem ngân sách? Chia sẻ một việc nhà? Hay thống nhất một khoảng thời gian thử nghiệm? Khi bạn đưa ra đề nghị càng cụ thể, hai người càng có cơ hội trao đổi về việc có thể làm, thay vì tranh luận về sự nghiệp hoặc sự hy sinh.
Đặt ước mơ bên cạnh những con số thật
Một kế hoạch kinh doanh bên cạnh thỏa mãn đam mê của bạn nhưng cũng phải có chỗ cho tiền bạc. Nếu gia đình đang phụ thuộc vào nguồn thu của bạn, việc nghỉ làm ngay có thể tạo áp lực lớn về tài chính. Nếu việc thiếu hụt tài chính ảnh hưởng đến nhu cầu thiết yếu của gia đình thì nỗi lo của chồng cần được xem xét nghiêm túc.
Hãy cùng nhìn vào:
- Chi phí thiết yếu của gia đình.
- Thu nhập còn duy trì trong giai đoạn thử.
- Tiền dự phòng thực sự có thể sử dụng.
- Ngân sách tối đa dành cho công việc mới.
- Những khoản không được phép đụng tới.
- Thời điểm đánh giá lại kế hoạch.
Bạn không cần dùng một mức dự phòng của người khác làm chuẩn cho mình. Bởi vì, hoàn cảnh, sức khỏe tài chính và nghĩa vụ của mỗi gia đình khác nhau. Nếu chưa đủ điều kiện chuyển hẳn, bạn có thể bắt đầu song song vừa làm công ăn lương vừa khởi nghiệp kinh doanh hoặc thu nhỏ quy mô. Đi chậm để bảo vệ nền tảng không có nghĩa là bạn thiếu quyết tâm. Đó có thể là cách giúp bạn đi bền vững hơn.
| Lắng nghe được thì thấu hiểu được. Thấu hiểu được thì yêu thương được. Yêu thương được thì đồng thuận được. |
Bắt đầu bằng một thử nghiệm nhỏ thay vì lời hứa lớn
Bạn có thể tin vào chuyên môn của mình nhưng vẫn chưa biết thị trường có sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ ấy hay không. Vì vậy, thay vì nói mơ hồ “em sẽ thành công” thì mạnh dạn làm một phép thử. Chẳng hạn, bạn muốn mở lớp yoga có thể bắt đầu bằng nhóm nhỏ, lịch phù hợp và ngân sách giới hạn. Nếu chọn nghề tư vấn, bạn có thể chọn một vấn đề hẹp, xác định phạm vi chuyên môn rồi thử cung cấp dịch vụ cho một số khách hàng phù hợp.
Sau đó, bạn hãy theo dõi cả phản hồi lẫn chi phí: Khách hàng cần gì? Họ có hiểu giá trị dịch vụ không? Bạn dành bao nhiêu giờ để phục vụ? Sau khi trừ chi phí, bạn còn lại là được bao nhiêu? Đừng chỉ ghi nhận số lượt thích hay lời khen của người khác. Trong mối quan hệ nay, bạn cần có những điều cụ thể để chồng có được hình ảnh như ý trong tâm trí rằng bạn thự sự đang làm điều mang lại lợi ích cho bản thân và gia đình.
Với kinh doanh, những kết quả nhỏ cũng giúp bạn có thêm dữ kiện. Bạn nhớ nhé, phép thử này là để kiểm chứng công việc, không phải để nhận được sự tôn trọng từ chồng.
Sắp xếp lại trách nhiệm chứ không cố làm hết mọi thứ
Bạn chọn cách tự gánh thêm: vẫn làm toàn bộ việc nhà, vẫn chăm sóc mọi người như trước, rồi thức khuya để học và làm việc. Bởi vì, bạn muốn chứng minh rằng công việc mới không ảnh hưởng đến gia đình. Cách này có vẻ như là một biện pháp an toàn nhưng bạn không thể đi lâu dài được. Với sức gồng gánh này, bạn phải trả giá bằng sự kiệt sức. Điều này càng chứng minh điều chồng không đồng thuận là có thực.
Khi một thành viên thay đổi công việc, lịch sinh hoạt chung có thể cần thay đổi. Đây là việc hai người cùng thương lượng, không phải bài kiểm tra xem người vợ có đủ giỏi để làm tất cả hay không. Bạn đem lịch làm việc của cả hai vợ chồng ra cùng bàn bạc. Việc nào bắt buộc? Việc nào có thể giảm? Ai phụ trách phần nào? Có thể nhờ hỗ trợ hoặc thuê ngoài trong khả năng tài chính không?
Thay vì nói “anh giúp em nhiều hơn”, bạn có thể đề nghị: “Hai tối mỗi tuần em có lịch làm việc. Anh có thể phụ trách bữa tối vào những hôm đó không? Mình thử trong một tháng rồi cùng xem lại.” Một thỏa thuận rõ sẽ hữu ích hơn nhiều lời hứa chung chung.
Giữ kết nối nhưng đừng đánh mất ranh giới
Khi bận xây công việc, bạn có thể chỉ nói với chồng về khách hàng, khóa học và những điều cần làm. Trong khi đó, anh ấy có thể nhớ những khoảng thời gian hai người từng dành cho nhau.
Bạn có thể chủ động hỏi:
“Gần đây anh thấy hai vợ chồng thiếu điều gì?”
“Khoảng thời gian nào mình muốn giữ cho nhau?”
Một bữa ăn không điện thoại, một cuộc đi bộ, vài phút hỏi han có thể là những việc nhỏ đáng thử. Tuy nhiên, giữ kết nối không có nghĩa là bạn phải luôn sẵn sàng, bỏ dở công việc mỗi khi được gọi.
Bạn cũng có thể nói rõ:
“Em muốn dành thời gian cho hai vợ chồng. Đồng thời, khi đang làm việc với khách hàng, em cần được tập trung. Mình thống nhất cách liên lạc nếu có việc gấp nhé.”
Bất cứ một sự đồng thuận nào, dù rất nhỏ từ chồng cũng cần được ghi nhận sự hợp tác của chồng bằng lời nói và cảm xúc chân thành. Bạn nuôi dưỡng điều này để bên trong bạn thực sự thấy giá trị của chồng trong sự nghiệp của bạn và cho anh ấy biết giá trị của điều này.
Nếu đã trao đổi mà chồng vẫn chưa đồng thuận thì sao?
Bạn có thể đã chuẩn bị kỹ, nói rõ và điều chỉnh kế hoạch, nhưng chồng vẫn chưa ủng hộ. Điều đó không tự động có nghĩa là bạn giao tiếp chưa tốt hoặc chưa thay đổi đủ. Phản ứng của chồng không hoàn toàn nằm trong khả năng kiểm soát của bạn.
Lúc này, hãy nhìn lại: hai người còn có thể đối thoại không? Bất đồng nằm ở một quyết định cụ thể hay quyền được làm việc của bạn bị phủ nhận? Có cần một người hỗ trợ trung lập, phù hợp chuyên môn không?
Bạn có thể tiếp tục thương lượng, thay đổi lộ trình hoặc tìm hỗ trợ để làm rõ lựa chọn. Nếu có đe dọa, bạo lực, phá hoại công việc hay kiểm soát tài chính khiến bạn mất khả năng tự quyết, đừng chỉ xem đó là vấn đề cần nói khéo hơn. Bạn cần ưu tiên sự an toàn và tìm hỗ trợ đáng tin cậy, chuyên môn phù hợp. Bình an không phải là im lặng trước mọi điều. Đôi khi, bình an bắt đầu từ việc nhìn đúng điều đang xảy ra và bảo vệ giới hạn của mình.
Bạn chưa cần giải quyết toàn bộ công việc và cuộc hôn nhân trong một lần. Hôm nay, hãy viết rõ một điều mình muốn làm. Sau đó, chọn một bất đồng cụ thể để tìm hiểu, một con số cần kiểm tra hoặc một cuộc trò chuyện cần chuẩn bị. Bước tiếp theo có thể nhỏ đến mức chỉ là hoàn thành bản kế hoạch mà bạn thực sự làm được.
Khởi nghiệp ở tuổi 35–50 không chỉ là học cách cung cấp dịch vụ và tìm khách hàng. Với bạn, có thể đó còn là hành trình học cách đứng vững trong lựa chọn của mình, nói ra nhu cầu và cùng người bạn đời sắp xếp lại cuộc sống.
Bạn không cần chọn giữa một bên là bản thân, một bên là gia đình ngay từ đầu. Thời điểm này, bạn cần tìm một cách đi có trách nhiệm với cả hai. Nếu chưa tìm được, bạn vẫn xứng đáng được lắng nghe, được hỗ trợ và được tôn trọng trong quá trình tìm đường. Chậm lại một bước có thể giúp bạn tìm được cách phù hợp hơn.
Mình mong công việc của bạn được nuôi dưỡng bằng đam mê mà không cần đánh đổi sự bình an trong bạn. Cuộc hôn nhân được xây bằng sự hợp tác, tôn trọng chứ không phải bằng việc bạn chọn cách tự vặn nhỏ ánh sáng của mình lại. Bạn có thể yêu gia đình và đồng thời đi con đường của riêng mình để phát triển sự nghiệp.
Mình ở đây, đồng hành cùng bạn khi bạn cần một người cùng đi qua những ngày khởi đầu này nhé!
Biết ơn bạn đã ghé thăm ngôi nhà Phunulangyen!
| Nếu bạn đang mong một sắp xếp lại cuộc hôn nhân chưa như ý và cần một người hiểu luật pháp, lắng nghe để đồng hành cùng bạn một cách riêng tư và an toàn, thì bạn đang đến đúng nơi rồi đó… Những bài viết với năng lượng yêu thương ở đây dành cho bạn.
Để có một giải pháp cho riêng bạn, mình mời bạn tìm hiểu dịch vụ 1:1 “Tư vấn pháp luật & bình an nội tâm cho phụ nữ trong hôn nhân”. Bạn sẽ được lắng nghe sâu sắc và được chia sẻ, trò chuyện để an yên từ bên trong, được soi sáng những góc khuất nội tâm và quyền lợi của mình. Nếu hiện tại bạn đang bình yên, mình thành tâm chúc mừng bạn. Nếu bạn biết ai đó đang mong muốn viết lại cuộc hôn nhân cho tốt hơn, mong bạn gửi thông tin này đến họ. Mình biết ơn nếu bạn gửi thông tin này đến người đang cần. Giúp người khác bình an là bạn đã gieo cho mình hạt giống bình an. Biết ơn bạn đã hiện diện và lan tỏa. |
Bài viết cùng chủ đề
| Phụ nữ chọn thứ giỏi nhất để làm khi chạm ngõ tuổi 40 | Hôm nay mình chọn lắng nghe bản thân | Những ngã rẽ công việc không ai hiểu ngoài chính mình |