Cô học trò nhỏ nói với mình rằng, ba mẹ chỉ thương em trai chứ không thương con. Khi được hỏi để hiểu rõ hơn điều ấy, cô bé đã nói ra rất nhiều ví dụ thể hiện bố mẹ thương em trai hơn cô bé. Vì thế cô bé không thích ở trong nhà mình mà chỉ thích ở nhà chị gái – là người yêu thương bé nhiều hơn theo cảm nhận của bé.
Yêu thương không đều thể hiện muôn màu trong cuộc sống
Cha mẹ thương con không đều. Có cha mẹ giật mình và phản ứng làm gì có chuyện thương con không đều khi nghe câu nói này. Con nào chả là con, đứa nào cũng phải cưu mang chín tháng mười ngày, mang nặng đẻ đau, nuôi dưỡng vất vả. Có đứa nào tự lớn lên đâu mà bảo thương ít hơn.
Có cha mẹ cũng tự nhận rằng, mình có thương đứa này hơn đứa kia. Kèm theo đó là rất nhiều lý do để biện minh cho điều này: vì con ngoan, con hư; vì giống cha, giống mẹ; vì nhiều tật xấu, vì nhiều nhiều ưu điểm…
Sự yêu thương các con không đều được thể hiện dưới vô vàn hình thức cung bậc, tầng lớp hành động, lời nói mà nhiều khi cha mẹ không thể nhận ra. Những hành động như: bắt con nhường đồ chơi, quà bánh hoặc một quyền lợi gì đó cho em/anh/chị; cha mẹ so sánh con với anh/chị/em khác; mặc định cái này là của đứa này, đứa khác không được…
Mục lục
Tại sao cha mẹ lại yêu thương con không đều?
Đây là một trạng thái tâm lý tự nhiên. Chúng ta vẫn thường thích người này hơn người kia. Khi thích ai đó có khi chúng ta lý giải được lý do nhưng cũng có những lúc chúng ta không lý giải được lý do tại sao. Với các con cũng thế. Có khi chúng ta biết rõ được mình yêu thương đứa này hơn đứa kia vì con biết nghe lời, con thường chịu thiệt thòi, nhận trách nhiệm về mình. Thế nhưng, có khi đơn giản là mình cảm thấy rất thích con mà chẳng có lý do nào cả.
Cha mẹ đã từng được nuôi dưỡng trong gia đình mà ông bà yêu con không đều hoặc sống trong môi trường có sự cạnh tranh không công bằng. Điều này ngấm vào lối sống, suy nghĩ là một phần của cuộc sống nên cha mẹ cảm thấy việc thương con không đều là bình thường và tiếp tục duy trì điều này trong vô thức.
Cha mẹ hay so sánh con với người khác hoặc với một chuẩn mực mà cha mẹ đặt ra. Khi con làm điều gì đấy hoặc mỗi khi nói về con, cha mẹ luôn đặt con vào thế so sánh. Sự so sánh đó luôn có sự không cân bằng bởi vì mọi so sánh luôn khập khiễng
Cha mẹ có tính thiên vị. Khi cha mẹ là người thiên vị thì không tránh khỏi việc thiên vị trong đối xử với con. Bởi vì đó là một phần tính cách, một phần con người của cha mẹ.
Con có nét ngoại hình hoặc tính cách giống với người mà cha mẹ ghét hoặc yêu. Cha/mẹ ghét hoặc yêu một điều gì đấy ở người vợ/chồng của mình hay là người đã từng gây tổn thương cho cha mẹ mà con lại có điều đó.
Con “ít” được yêu thương hơn thường thu mình lại
Cha mẹ bị ảnh hưởng bởi tư tưởng trọng nam, khinh nữ hoặc phân biệt giới tính. Có những cha mẹ bị tư tưởng trọng nam khinh nữ ăn sâu vào nếp nghĩ.Ví dụ, nhà phải có con trai. Trong số những đứa con gái, con nào có tính cách giống con trai thì được yêu thương hơn. Khi có con trai thì cha mẹ thường yêu con trai nhiều hơn những cô con gái. Những gia đình có nhiều con trai mà có một cô con gái lại yêu thương con gái nhiều hơn.
Trong nhà có con bị khiếm khuyết về thể chất, tinh thần hoặc là điều kiện sống thua kém anh chị em khác. Cha mẹ thường có tâm lý bù đắp cho sự thiếu thốn đó của con.
Yêu thương con không đều tạo ra hậu quả gì?
Khi cảm nhận được sự thiếu công bằng từ cha mẹ, con dễ nảy sinh cảm giác tức giận, cô đơn, lạc lõng, lo âu, tủi thân,… từ đó, có thể nghĩ mình vô dụng, kém cỏi, không xứng đáng được quan tâm, yêu thương hoặc luôn cố gắng làm mọi thứ chỉ để được cha mẹ công nhận. Những phản ứng tâm lý này ảnh hưởng thiếu tích cực đến sự phát triển tâm lý, nhân cách, học tập, công việc và cả trong các mối quan hệ cá nhân sau này của con. Con hình thành tâm lý là luôn phải nhìn người khác mà sống chứ không dám sống thật với con người của mình.
Con “ít” được yêu thương hơn thường có xu hướng ít yêu thương anh/chị/em, dễ nảy sinh tâm lý ganh tị, so sánh… Con có thể duy trì điều này trong vô thức và lặp lại vết xe đổ của cha mẹ trong việc đối xử thiếu công bằng với các con của mình sau này.
Khi con cảm thấy không nhận được sự chăm sóc, quan tâm và yêu thương đúng mực của ba mẹ, con dễ sa ngã vào các tệ nạn như game, thuốc lá, rượu bia,… thậm chí là bỏ học, nhất là trẻ trong độ tuổi vị thành niên.
Với những đứa con được thương “nhiều” hơn cũng chưa hẳn tốt. Khi được nuông chiều quá mức, con dễ sống ỷ lại, thích hưởng thụ, ích kỷ, xem mình là nhất, dễ bỏ cuộc trước những thử thách,… Những điều này ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình trưởng thành của con.
Cha mẹ cần làm gì để sửa lỗi thương con không đều?
Con trẻ rất nhạy cảm, trẻ sẽ cảm nhận rất rõ và nhớ mãi những gì mà ba mẹ dành cho con. Vì vậy, trong quá trình nuôi dạy con, cha mẹ cần đảm bảo sự công minh trong từng lời nói và cử chỉ dù nhỏ đối với các con. Cha mẹ cần quan tâm đến cảm nhận của các con, dành thời gian cùng chơi và cùng học với các con, cho các con cảm giác an toàn, được yêu thương đủ đầy, công bằng.
Mỗi con sẽ có nét tính cách khác nhau, ở từng giai đoạn phát triển khác nhau, không phải con nào cũng áp dụng cách đối xử như nhau và gọi đó là công bằng. Cha mẹ cần không ngừng học hỏi để chọn cách làm cha mẹ phù hợp để nuôi dạy con đúng đắn, phù hợp với cá tính và độ tuổi của từng con.
Khi con vô tình nói rằng cha mẹ thương anh/chị/em hơn con thì cha mẹ cần đón nhận thông tin, cảm xúc ấy từ con. Sau đó cha mẹ nhìn lại bản thân và tìm cách giải quyết thay vì chối bỏ, hay ngó lơ hay cáu giận. Bởi vì chắc chắn con đã chứng kiến điều gì đấy khiến con có cảm nhận như thế thì con mới nói ra. Cha mẹ cần lắng nghe những chia sẻ ảm xúc của con, giải thích cho con hiểu hành động, lời nói của mình và tìm cách khắc phục.
Nói cho con biết là cha mẹ cảm ơn con đã “bắt bệnh” cha mẹ thương con không đều và cần con đồng hành để “chữa bệnh” cho cha mẹ. Đối diện với sự thật và nhờ con chữa bệnh cũng là cách cha mẹ thể hiện cha mẹ đang thay đổi hoặc là không cố ý thương không đều.
Một điều quan trọng cha mẹ cần biết rõ là mọi sai sót nằm trong bản thân mình để có thể chữa tận gốc bệnh thương con không đều.
Bạn có thể thích